lectoraat
Het lectoraat Sustainable Performance bouwt voort op het eerdere lectoraat Excellence and Well Being in the Performing Arts van Anna Aalten. Vanuit dat lectoraat is de aandacht vooral gericht geweest op dans en blessurepreventie, voeding en mentale training.
De huidige lector Frank Heckman herdefinieert het concept “excellence” door het in de context van de omgeving te zetten: Sustainable Performance gaat om het samenspel van performers en hun omgeving, de factoren die van invloed zijn op het realiseren van hun beste prestaties. Hoe komen musici, dansers, circusartiesten tot deze prestaties? Hoe zorgen zij ervoor dat zij blijven groeien en hun performances voortdurend een toenemende kwaliteit laten zien en horen? Welke factoren – fysieke, mentale, sociale en emotionele factoren – zijn van invloed op dit proces? Met andere woorden: How to sustain the ability to perform on a high level again and again? En : hoe kan Codarts hieraan bijdragen?
Antwoorden op deze vragen worden onderzocht en getoetst aan de hand van het leermodel Sustainable Performance / a Lifelong Journey, via praktijkgericht onderzoek met studenten en docenten uit alle academies / afdelingen van Codarts. Samen vormen zij een “community of practice” die met Frank Heckman op reis is gegaan.
De doelstellingen van het lectoraat zijn:
• studenten en docenten van Codarts reizen volgens het leermodel Sustainable Performance en
• beoordelen van toepassingsmogelijkheden van dit didactisch model.
De activiteiten van het lectoraat richten zich op:
• Kenniscreatie / Praktijkgerichte kennisontwikkeling,
• Professionalisering docenten en
• Bijdrage aan vernieuwing curricula.
Kenniscreatie
Praktijkgerichte kennisontwikkeling heeft een belangrijke plaats binnen de onderzoeksagenda van Codarts en het lectoraat Sustainable Performance speelt daarin een fundamentele rol.
Het centrale onderzoeksproject is Sustainable Performance / a Lifelong Journey; dit leunt op drie theoretische pijlers:
• Open System Theory (Emery, Trist);
• Ecological Learning Theory / De Reis (Dewey);
• Positive Psychology en daarbinnen met name het begrip
‘Flow’ (Csikszentmihalyi).

De verschillende pijlers staan in nauw verband met elkaar en samen vormen zij de basis voor de onderzoeksvragen rond Sustainable Performance. Het onderzoek staat hiermee op het kruispunt tussen sociologie, psychologie en didactiek.
Open Systeem Theorie
De basis van het onderzoek ligt in de Open Systeem Theorie, een concept oorspronkelijk afkomstig uit de thermodynamica, maar later ook toegepast in het sociale domein. Essentieel hierin is het openen van de grenzen met de omgeving, het vormen van een open systeem, een samenspel waarbij interactie met de omgeving kan leiden tot topprestaties. Het stelt de
performer in staat om adaptief in te spelen op veranderingen in de omgeving, maar ook om zelf waarde terug te geven aan deze omgeving. Belangrijk in deze context zijn principes zoals: team samenwerking, zelfontwikkeling, continu leren en gedeelde toegang tot informatie.
De Reis
In het praktijkgericht onderzoek van dit lectoraat wordt het leermodel Sustainable Performance / a Lifelong Journey benut als didactisch model. Het is een metafoor voor een pad van ontwikkeling en groei van de studenten en docenten die deelnemen aan dit onderzoek. Tijdens hun “reis” leren studenten en docenten op een actieve en adaptieve manier van elkaar en van hun omgeving. Hun leerproces geeft aanwijzingen over de manier waarop dit didactisch model met haar vijf dimensies kan bijdragen aan het bevorderen van sustainable performance.
De vijf dimensies van het leermodel Sustainable Performance zijn gebaseerd op Campbell:
• Koers zetten: wat drijft je? waar wil je heen?
• Reisgenoten: wie heb je nodig om je pad succesvol af te kunnen leggen?
• Tegenslag: waar struikel je en waar ligt de schat begraven?
• Total Performance: er staan op het moment dat het nodig is.
• Terugkeer: erkenning en herkenning door de omgeving.

Flow
Kernbegrip in het onderzoek is Flow, volgens Csikszentmihalyi “… a type of intrinsic motivation, that is, there you do what you’re doing primarily because you like what you’re doing. If you learn only for external, extrinsic reasons, you will probably forget it as soon as you are no longer forced to remember what you want to do. Nor will you be motivated to learn for its own sake. Whereas if you are intrinsically motivated, you ‘re going to keep learning as you move up and so you are in this lifelong learning mode, which would be the ideal.”
De methode van onderzoek is gebaseerd op Action Research, een term die voor het eerst gebruikt werd door MIT-er Kurt Lewin in 1944. Action Research is een interactief onderzoeksproces waarbij een balans is tussen probleemoplossende activiteiten in een samenwerkende context en een data gedreven samenwerkende analyse naar onderliggende oorzaken. Door de gezamenlijke analyse van de participanten/onderzoekers is het vervolgens mogelijk om deze processen beter te begrijpen en te beïnvloeden. (Reason, Bradbury, 2001).
Onderzoekstraject
De Reis is een traject dat anderhalf jaar duurt: van december 2009 tot zomer 2011. De deelnemers zijn 20 docenten en 20 studenten uit alle academies/afdelingen van Codarts: dans, muziek en circus arts. Zij vormen een “community of practice” waarbinnen zij leerervaringen en resultaten ontwikkelen en delen. Zij nemen deel aan vijf interactieve ‘clinics’. In elke clinic wordt een van de vijf dimensies van De Reis intensief behandeld en nodigt het lectoraat experts en specialisten uit om rond thema’s een bijdrage te leveren.
In de perioden tussen de clinics krijgen de deelnemers in tweewekelijkse basecamps informatie aangereikt waardoor zij bewustwording kunnen ontwikkelen en zich diverse vaardigheden kunnen eigen maken.
Voor de docenten onder de deelnemers zijn er bovendien extra bijeenkomsten voor uitwisseling en training.
De “community of practice” legt op verschillende manieren de resultaten van eigen en gezamenlijke analyse vast. De vorm varieert van logboek tot het gebruik van zelfreflectie, peer reviews, interviews, neuro-feedbackmetingen, observaties en beoordelingen van performances.
Professionalisering docenten
Het leertraject van de docenten die deelnemen aan de Reis functioneert als een pilot t.b.v. de professionalisering van docenten: vaardigheden m.b.t. onderzoek en begeleiding / coaching met het oog op sustainable performance. Resultaten worden beoordeeld op toepasbaarheid t.b.v. Codarts-brede deskundigheidsbevordering.
Bijdrage aan vernieuwing curricula
De bevindingen m.b.t. het didactisch model Sustainable Performance worden tijdens de reis regelmatig geanalyseerd en geëvalueerd door de studenten en docenten die rechtstreeks in het onderzoek participeren. Daardoor is tevens directe betrokkenheid bij curriculumontwikkeling mogelijk en zijn bijdragen aan onderwijsactiviteiten vanzelfsprekend.
Indien De Reis als didactisch model een toepasbaar ontwerp blijkt te zijn met een zichtbare meerwaarde voor het kunstvakonderwijs in de performing arts, kan dit bovendien bijdragen aan innovatie van het onderwijs.
